Overview
Oryks południowy (Oryx gazella) to gatunek antylopy zamieszkujący pustynie Kalahari i Namib w Afryce Południowej. W wyglądzie tych zwierząt można zaobserwować kilka charakterystycznych cech: długie, smukłe, spiralne rogi, czarno-białą głowę z białym wzorem w okolicach oczu i pyska, szarobrązową sierść z czarnymi pasami na górnej części nóg i grzbiecie oraz białe „skarpetki”. Oryks południowy osiąga średnio od 1,1 do 1,3 m wysokości w kłębie, ma od 1,9 do 2,4 m długości, a średnia długość rogów wynosi 85 cm. Samce są przy tym nieco większe i znacznie cięższe od samic – ważą od 220 do 300 kg, natomiast samice od 100 do 210 kg.
Wymagania wybiegu
Male
Female
Juvenile
Colourmorphs
Potrzeby wybiegu
Size
Wysokość w kłębie: 1.15 m
Środowisko
Male
260 kg
Female
155 kg
Bars use a log scale against the heaviest animal in the Zoopedia, the Hipopotam nilowy.
Measured as Wysokość w kłębie. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1.25 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
270 m² + 40 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
10 m² na zwierzę
Environment
Temperature
14 do 41°C
Plant coverage
0-30%
Enclosure
Wybieg
Terrain
- Piasek 0-20%
- Gleba 10-60%
- Skała 0-20%
- Trawa: długa 25-100%
- Podmokłe 0-10%
- Trawa 30-100%
Thriving Relationships
Sawanna afrykańska: sharing a habitat with one of these species fulfils a Thriving requirement.
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Siano
- Pokarm dla roślinożerców
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Najmniej zagrożony
Least concern
Critically endangered
Wild population
373,000
373,000 in the wild. Rank 50 of 58 species with a known count, smallest first.
Oryks południowy jest uznawany za gatunek najmniejszej troski, jednak podobnie jak inne zwierzęta mierzy się z problemami związanymi z utratą siedlisk i zmianami klimatu. Rozwój miast i rolnictwa, a także coraz większa liczba wypasanych zwierząt hodowlanych zmniejszają powierzchnię nienaruszonych sawann i suchych stepów, na których oryksy znajdują pożywienie i których potrzebują podczas sezonowych migracji. Proces fragmentacji siedlisk prowadzi do izolacji grup i zwiększa rywalizację o zasoby ze zwierzętami domowymi. Zasoby te są dodatkowo ograniczane przez przedłużające się susze i zmiany klimatu. Prowadzone w sposób rabunkowy polowania i kłusownictwo mogą również przyczyniać się do miejscowych ograniczeń populacji. Ochrona skupia się dbaniu o siedliska i zmniejszaniu potencjału konfliktów człowieka z dziką naturą. Nowo utworzone korytarze dla dzikich zwierząt łączą ze sobą rezerwaty, dzięki czemu oryksy południowe podczas okresów migracyjnych mogą dotrzeć do różnorodnych terenów z pożywieniem i źródłami wody. Inicjatywy ekoturystyczne zachęcają miejscowe społeczności do wspierania ochrony dzikiej przyrody, a środki antykłusownicze i kampanie edukacyjne ograniczają proceder nielegalnego polowania. Dodatkowo translokacje na prywatne rancza dla dzikich zwierząt zwiększyły liczebność subpopulacji na niektórych obszarach.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Stado oryksów południowych liczy od 10 do 30 osobników. Spokrewnione z sobą samice tworzą grupy, w których żyją wraz z młodymi; do takiego stada dołącza zwykle w celach rozrodczych jeden dominujący, terytorialny samiec. Młode samce tworzą jednopłciowe stada kawalerskie i żyją wspólnie aż do osiągnięcia wieku pozwalającego im na zdobycie własnego terytorium i stada samic. Samce oryksa południowego mają duże terytoria, na których gromadzą „haremy”, pozyskując samice z grup pasących się na danym obszarze. Dominujący samiec dołącza do takiej grupy, chroni ją przed rywalami i parzy się z gotowymi do rozrodu samicami. Oryksy południowe mogą rozmnażać się przez cały rok, a samice w jednym stadzie są zazwyczaj gotowe do rozrodu w tym samym czasie. Ciąża u oryksa południowego trwa 8,5 miesiąca, po czym samica rodzi jedno cielę w ustronnym miejscu z dala od stada. Młode ukrywa się w buszu przez pierwszych 6 tygodni, a następnie dołącza do stada i zaczyna jeść stały pokarm. Po upływie 3,5 miesiąca zostaje odstawione od mleka matki, a po kolejnym miesiącu staje się samodzielne. Młode osiągają dojrzałość płciową w wieku 2 lat. Samce opuszczają rodzinne stado, aby dołączyć do kawalerskiej grupy samców, w której żyją do czasu ustanowienia własnego terytorium, co następuje zazwyczaj po osiągnięciu 5 lat. Samice pozostają w stadzie matki.
Group and breeding
Group
Group size
5-10 (maks. 1 samiec, samice do 9)
Male bachelor group
1-10
Female bachelor group
1-10
Offspring dispersal
Męskie potomstwo
Lifecycle and breeding
Life expectancy
18-23 lat
Age of sexual maturity
2 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Gestation or incubation
8.5 mies.
Interbirth period
10 mies.
Wielkość miotu
1
Mating system
Poligynia
Mating season
Bezsezonowe
Reproduction in captivity
Bardzo łatwe
Dominance
1 samiec dominujący w grupie
Powiązane zwierzęta
- Oryks południowy jest w stanie podnieść temperaturę swojego ciała do 45°C, aby radzić sobie z wysokimi temperaturami otoczenia i zapobiec utracie wody przez pocenie i dyszenie.
- Oryks południowy ma niskie tempo przemiany materii, dzięki czemu nie musi często pić. Przez większość roku obywa się bez picia i uzyskuje wodę z pożywienia.
- Samice oryksa południowego mają dłuższe rogi niż samce.
- U oryksów południowych czas pomiędzy urodzeniem przez samicę młodego a ponownym zajściem w ciążę bywa często bardzo krótki – rzędu kilku tygodni.
- W średniowiecznej Anglii rogi oryksa południowego sprzedawano jako rogi jednorożca.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species