Overview
Żubr europejski (Bison bonasus) to gatunek dużych kopytnych żyjących w lasach i na łąkach w Polsce, Rosji, Ukrainie, na Białorusi, Litwie i Słowacji. Duże głowy tych zwierząt, garb i umięśnioną przednią część ciała pokrywa gęsta, brązowa sierść. Tylna część jest mniej masywna i pokrywa ją rzadsza sierść. Zarówno samce, jak i samice mają zagięte do środka rogi, które u wszystkich żubrów wyglądają podobnie, choć rogi samców są o około 5% większe. Byki osiągają od 1,8 do 2,1 m w kłębie, mają od 2,8 do 3,3 m długości i ważą od 615 do 920 kg. Krowy mierzą od 1,7 do 2 m w kłębie, mają od 2,4 do 2,9 m długości i ważą od 425 do 635 kg.
Found in Europa
Regions
- Europa
Biomes
Wymagania wybiegu
Male
Female
Juvenile
Colourmorphs
Potrzeby wybiegu
Size
Wysokość w kłębie: 1.83 to 2 m
Measured as Wysokość w kłębie. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 3 of 5
Minimum height
1.25 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
420 m² + 105 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
15 m² na zwierzę
Environment
Temperature
-15 do 28°C
Plant coverage
15-100%
Enclosure
Wybieg
Terrain
- Trawa 30-100%
- Piasek 0-40%
- Gleba 20-100%
- Skała 0-20%
- Śnieg 0-100%
- Podmokłe 0-20%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Siano
- Pokarm dla roślinożerców
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Bliskie zagrożenia
Least concern
Critically endangered
Wild population
2,518
2,518 in the wild. Rank 10 of 58 species with a known count, smallest first.
Obecnie żubr europejski jest uznawany za gatunek bliski zagrożenia. Na początku XX wieku wolno żyjące żubry wyginęły wskutek zbyt intensywnego polowania i pozbawiania ich siedlisk naturalnych. Pozostało jedynie 60 osobników przetrzymywanych w niewoli lub w nadzorowanych stadach. W związku z tym gatunek objęto ochroną, a dzięki hodowli w niewoli i programom reintrodukcji żubry udało się ocalić przed całkowitym wyginięciem. Wylesianie i pozbawianie żubrów siedlisk na potrzeby rozwoju rolnictwa, a także depresja wsobna i krzyżowanie się żubrów z bydłem hodowlanym to zjawiska, które zagrażają gatunkowi w dzisiejszych czasach. Starannie zarządzane populacje żubrów europejskich udało się reintrodukować w wielu miejscach w Europie, a proces ten ma być kontynuowany. Działania reintrodukujące przyniosły znaczny sukces – przede wszystkim w Puszczy Białowieskiej w Polsce oraz w Karpatach Południowych w Rumunii, gdzie udało się ustanowić wiele żyjących na wolności populacji.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Żubry europejskie żyją w stadach mieszanych, składających się z samic z młodymi, w tym niemal dojrzałymi samcami. Dorosłe samce żyją w grupach składających się z dwóch lub trzech osobników, z wyjątkiem okresów rozrodczych, kiedy to samce walczą ze sobą o dostęp do grup samic. Mieszane stada często zbierają się i wymieniają osobnikami, dzięki czemu nie znajdują się w nich wyłącznie spokrewnione żubry. Podczas okresu godowego, który trwa od sierpnia do października, byki dominujące (zazwyczaj co najmniej 6-letnie) próbują dołączyć do grupy samic i obronić je przed rywalami. Młodsze byki również dołączają do grup samic, ale z reguły starsze samce uniemożliwiają im kopulację. Jeśli inny dorosły byk zbliży się do stada, oba osobniki rozpoczną walkę o pozycję. Byki oceniają gotowość samic do rozrodu, próbując ich moczu. Samice, u których niebawem ma się rozpocząć ruja, są oddzielane od grupy i uważnie pilnowane przez byka. Gdy samica stanie się płodna, byk rozpoczyna krycie. Ciąża u żubrów europejskich trwa od 254 do 277 dni, a samica wydaje na świat jedno młode. Przed porodem opuszcza na kilka dni stado, a następnie wraca do niego z młodym. Żubry zostają odstawione od mleka matki, gdy mają 14 miesięcy. Samica żubra europejskiego osiąga dojrzałość płciową w wieku 3 lat i pozostaje ze stadem matki, chociaż stada wymieniają się czasem osobnikami przy spotkaniach, dzięki czemu nie znajdują się w nich wyłącznie spokrewnione żubry. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 2 lat i opuszczają grupę rodzinną, aby dołączyć do stada kawalerskiego, jednak prawdopodobieństwo, że uda im się spłodzić potomstwo przed ukończeniem 6 roku życia jest niewielkie. W tym wieku oddzielają się od grupy kawalerskiej i zaczynają prowadzić samotny tryb życia, trzymając się w pobliżu grup mieszanych do czasu kolejnego sezonu rozrodczego.
Group and breeding
Group
Group size
2-13 (maks. 1 samiec, samice do 12)
Male bachelor group
1-8
Female bachelor group
1-13
Offspring dispersal
Męskie potomstwo
Lifecycle and breeding
Life expectancy
14-28 lat
Age of sexual maturity
3 l.
Age of sexual sterility
20 l.
Gestation or incubation
8.7 mies.
Interbirth period
15.3 mies.
Wielkość miotu
1
Mating system
Poligynia
Mating season
Jesień
Reproduction in captivity
Bardzo łatwe
Dominance
stada matriarchalne i byki dominujące
Powiązane zwierzęta
- Żubr europejski to narodowe zwierzę Polski.
- Latem dorosłe samce żubrów europejskich mogą zjeść dziennie nawet 32 kg pożywienia.
- Na żubry europejskie intensywnie polowano, aby pozyskać ich skórę, mięso i rogi, z których wytwarzano rogi do picia.
- There used to be 3 subspecies of the European bison, two of which are fully extinct now: the Carpathian European bison (B. b. hungarorum), native to Moldova, Romania, Hungary, and Ukraine, and the Caucasian European bison (B. b. caucasicus), native to the Caucasus Mountains in Georgia, Russia, Azerbaijan, and Armenia. The type species (B. b. bonasus) is the European bison we know today and the only subspecies to recover from extinction.
- Żubr europejski to najcięższy ssak lądowy Europy – niektóre byki ważą ponad 1000 kg. Najcięższy zarejestrowany żubr ważył 1900 kg, choć ten gatunek jest z reguły lżejszy niż jego amerykańscy kuzyni, bizony.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species