Overview
Wargacz garbogłowy (Cheilinus undulatus), nazywany również napoleonem lub chelinem napoleońskim, to duża ryba rafowa, którą można znaleźć w całym tropikalnym regionie indopacyficznym. Zamieszkuje laguny i zbocza raf koralowych, zazwyczaj na głębokościach od 1 do 100 m, gdzie znajduje schronienie w szczelinach i żywi się pokrytymi twardą skorupą bezkręgowcami. Wargacz garbogłowy to gatunek łatwo rozpoznawalny dzięki swojemu dużemu rozmiarowi, grubym wargom i pokaźnemu garbowi na czole, a także jaskrawemu, niebiesko-zielonemu ubarwieniu, które różni się w zależności od wieku i płci. Samice są zazwyczaj bardziej czerwone i nie mają garbu na czole. Samce są znacznie większe od samic – mierzą średnio od 100 do 200 cm i ważą od 15 do 190 kg. Samice zazwyczaj osiągają długość 60-110 cm i ważą od 5 do 40 kg.
Found in Rafy i wybrzeża Indo-Pacyfiku
Regions
- Ocean Indyjski
- Ocean Spokojny
Biomes
Wymagania wybiegu
Male
Female
Juvenile
Potrzeby wybiegu
Size
Od nosa do zadu: 1.45 to 2 m
Measured as Od nosa do zadu. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Deep water
60 m² + 12.5 m² na każde dodatkowe zwierzę
Environment
Temperature
22 do 30°C
Plant coverage
0-80%
Water salinity
Wody słone
Enclosure
Akwarium
Terrain
- Piasek 30-80%
- Gleba 0-50%
- Skała 20-70%
Thriving Relationships
Duże zwierzęta rafowe Indo-Pacyfiku: sharing a habitat with one of these species fulfils a Thriving requirement.
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Małe ryby w całości
- Małże i skorupiaki
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Zagrożone
Least concern
Critically endangered
Wargacze garbogłowe znajdują się na liście gatunków zagrożonych i mierzą się z wieloma poważnymi ekologicznymi wyzwaniami, przede wszystkim z powodu przeławiania. Ich duże rozmiary, powolny wzrost, późna dojrzałość i wysoka wartość na rynkach luksusowych owoców morza sprawiają, że są niezwykle narażone na wyniszczenie i handel żywymi rybami rafowymi. Ponadto z powodu przewidywalnego czasu tarła i tendencji do zbierania się w grupy są łatwym celem w okresach rozrodu. Dodatkowym problemem jest degradacja siedlisk spowodowana niszczeniem raf koralowych, destrukcyjnymi połowami z wykorzystaniem cyjanku sodu, zabudowywaniem obszarów przybrzeżnych i zmianami klimatycznymi. W niektórych państwach wprowadzono programy wykupu schwytanych wargaczy garbogłowych i wypuszczania ich na wolność na obszary rafy objęte ochroną. Morskie obszary chronione zapewniają bezpieczeństwo tarliskom i istotnym siedliskom gatunku. Instytucje publiczne wspierają hodowanie tych ryb w niewoli i poszerzają świadomość społeczeństwa, by zmniejszać zapotrzebowanie na łapane na wolności osobniki. Wprowadzone regulacje pomagają kontrolować handel międzynarodowy, jednak wciąż brakuje odpowiednich metod ich egzekwowania. Ochrona gatunku w ramach wspólnot lokalnych, ulepszone zarządzanie rybołówstwem i edukowanie społeczeństwa odgrywają kluczową rolę w ochronie wargaczy garbogłowych, gdyż opierają się na silnych regulacjach prawnych i współpracy na całym obszarze ich występowania.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Wargacze garbogłowe najczęściej pływają samotnie, choć podczas tarła mogą tymczasowo łączyć się w pary lub niewielkie grupy. Sezon rozrodczy trwa cały rok, ale mają na niego wpływ fazy księżyca. O świcie samce i samice zbierają się w skupiskach tarłowych na określonych zewnętrznych obszarach rafy. Dominujące samce ustanawiają swoje tymczasowe terytoria i zaczynają rytuał godowy, który polega na zmianach ubarwienia ciała i wykonywaniu szybkich ruchów. Gdy samica zainteresuje się samcem, para na chwilę unosi się w wodzie, a następnie jednocześnie uwalnia ikrę i mlecz, w wyniku czego może dojść do zewnętrznego zapłodnienia. Zapłodniona ikra jest pelagiczna i dryfuje z nurtem oceanu; w ciągu 18 do 30 godzin – w zależności od temperatury – wykluwają się larwy. Są maleńkie i planktoniczne, wysoce podatne na niebezpieczeństwa, a dorastając, żywią się mikroskopicznymi organizmami. Po kilku tygodniach narybek osiada w płytkich, osłoniętych obszarach raf. Młode osobniki ukrywają się i kamuflują w schronieniach, a w miarę dorastania stopniowo wychodzą na bardziej otwarte obszary rafy. Gatunek ten należy do protogynicznych hermafrodytów, co oznacza, że każdy osobnik zaczyna życie jako samica. Niektóre samice w ciągu kilku tygodni na stałe przekształcają się w samce – jest to zazwyczaj spowodowane brakiem dominującego samca i związanymi z tym bodźcami hormonalnymi i społecznymi. Wraz ze zmianą płci rozmiar osobnika się zwiększa, na czole pojawia wyraźny garb tłuszczowy, a zachowanie podczas tarła staje się dominujące. Wargacze garbogłowe osiągają dojrzałość płciową w wieku około 5 do 7 lat, zazwyczaj, gdy mierzą około 1 m. Większość osobników, u których następuje zmiana płci, ma co najmniej 9 lat.
Group and breeding
Group
Group size
1-10 (maks. 1 samiec, samice do 9)
Male bachelor group
1
Female bachelor group
1-10
Offspring dispersal
brak
Lifecycle and breeding
Life expectancy
30-50 lat
Age of sexual maturity
6 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Interbirth period
24 mies.
Wielkość miotu
1-3
Mating system
Promiskuityzm
Mating season
Bezsezonowe
Reproduction in captivity
Bardzo trudne
Dominance
dominują dorosłe duże samce
Powiązane zwierzęta
- Wargacze garbogłowe są odporne na niektóre toksyny i często żywią się trującymi organizmami, takimi jak kostera gruzełkowata i rozgwiazda zwana koroną cierniową.
- Wargacze garbogłowe mogą zmieniać płeć – wszystkie młode osobniki są samicami, ale niektóre z wiekiem przekształcają się w samce.
- Wargacze garbogłowe są długowieczne. Zazwyczaj dorastają do 30 lat, ale naukowcy uważają, że mogą dożyć nawet 50.
- Wargacze garbogłowe wydają z siebie odgłosy przypominające chrząknięcia – pocierają o siebie zębami, a dźwięk jest wzmacniany przez ich pęcherz pławny.
- Wargacze garbogłowe nazywane są inżynierami ekosystemu – kontrolują populację ryb i bezkręgowców zamieszkujących rafy koralowe i nie dopuszczają do tego, by obszar opanowały trujące rozgwiazdy.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species