Overview
Bielik (Haliaeetus albicilla), zwany również orłem bielikiem lub birkutem, to duży ptak drapieżny, którego można znaleźć w północnej i wschodniej Europie, w niektórych rejonach Azji i na wybrzeżach północnej części Oceanu Spokojnego. Zamieszkuje różne tereny podmokłe i nadbrzeżne, takie jak nadmorskie klify, ujścia rzek, jeziora i mokradła, w których może polować nad otwartą wodą. Bielik ma duży, bladożółty, zakrzywiony dziób, brązowe upierzenie i charakterystyczny biały ogon. Młodociane osobniki są ciemniejsze i nie mają białego ogona – dorosłe upierzenie nabywają w wieku około 5 lat. Rozpiętość skrzydeł orłów bielików wynosi od 1,7 do 2,5 m, a długość ich ciała – 66-94 cm. Samice są o około 10-20% większe od samców. Waga samców waha się od 3,1 do 5,4 kg, natomiast samice są cięższe i ważą od 4 do 6,9 kg.
Found in Strefy umiarkowane i okołobiegunowe Eurazji
Regions
- Azja
- Europa
Wymagania wybiegu
Male
Female
Potrzeby wybiegu
Size
Rozpiętość odnóży: 2.02 to 2.4 m
Measured as Rozpiętość odnóży. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
400 m² + 200 m² na każde dodatkowe zwierzę
Flying
50 m² + 50 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
10 m² na zwierzę
Environment
Temperature
-20 do 28°C
Plant coverage
20-50%
Enclosure
Wybieg zadaszony
Terrain
- Trawa 0-30%
- Piasek 20-100%
- Skała 0-20%
- Podmokłe 10-100%
- Gleba 20-100%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Cała ryba
- Tusze małych zwierząt
Enrichment items
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Najmniej zagrożony
Least concern
Critically endangered
Wild population
20,000
20,000 - 60,000 in the wild. Rank 26 of 58 species with a known count, smallest first.
Przez ostatnie dwieście lat działania na rzecz ochrony bielika napotykały wiele przeszkód, jednak dziś gatunek ten należy do najmniej zagrożonych. Ptaki te były niegdyś szeroko rozpowszechnione w całej Eurazji, jednak w XIX i XX wieku nastąpił drastyczny spadek ich populacji, spowodowany nielegalnymi polowaniami, zbieraniem jaj i wykorzystaniem toksycznych pestycydów. Do lat 70. XX wieku gatunek ten w niektórych krajach – w tym w Wielkiej Brytanii i częściowo w Europie Środkowej – uznawano za wymarły. Podczas działań na rzecz zwiększania populacji tego ptaka trzeba było poradzić sobie z takimi zagrożeniami jak pośrednie zatrucia trutkami na gryzonie i ołowiem, zakłócanie miejsc lęgowych i zderzenia z turbinami wiatrowymi. Zwiększenie populacji bielika to jedno z najbardziej udanych działań na rzecz ochrony ptaków drapieżnych w Europie. Na początku lat 70. XX wieku programy reintrodukcji skupiły się na odnowieniu populacji w krajach, w których orły te zostały uznane za gatunek wymarły. Wykorzystano translokację ze zdrowych populacji, ochronę miejsc lęgowych i plany edukacji publicznej. Sukces udało się osiągnąć także dzięki międzynarodowym umowom dotyczącym ochrony gatunku, zakazowi stosowania toksycznych pestycydów i odnowie siedlisk. Populacja bielika została z powodzeniem odbudowana w kilku krajach – w Szkocji istnieje ponad 130 par tych ptaków, a w południowej Anglii liczebność gatunku wciąż rośnie.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Bieliki dobierają się w pary na całe życie; znajdują partnera już na wczesnym etapie dorosłości i resztę życia spędzają z nim. Każdego roku razem wychowują pisklęta, ale poza tym nie spędzają czasu z innymi osobnikami. Bieliki tworzą silne, monogamiczne więzi na całe życie. Osiągające dorosłość młode próbują zainteresować potencjalnego partnera, poprzez udział w lotach godowych i wokalizację. Nawiązanie relacji pieczętują wspólne spektakularne akrobacje godowe i nawoływania. Podczas okresu godowego (od stycznia do lipca na południowych obszarach występowania i od kwietnia do września na północnych) para buduje na drzewie lub klifie w pobliżu wody duże, nieckowate gniazdo z gałązek i miękkiej roślinności lub wraca do gniazda z poprzedniego roku i je naprawia. Samica składa od 1 do 3 jaj i przez kolejne 38 dni to głównie ona zajmuje się ich wysiadywaniem, a samiec w tym czasie przynosi jej pożywienie; bywa jednak, że rodzice wysiadują jaja na zmianę. Po wykluciu piskląt rodzice wspólnie zdobywają dla nich pożywienie. Pisklęta opierzają się w wieku 10-12 tygodni, ale jeszcze przez kilka kolejnych polegają na rodzicach, ucząc się w tym czasie polować i funkcjonować w otoczeniu. Gdy młodociane osobniki mają około 5-6 miesięcy, opuszczają terytorium swojego urodzenia, rozwijają umiejętności przetrwania i nabierają dorosłego upierzenia, w tym charakterystycznej bieli na ogonie. Dojrzałość płciową osiągają w wieku od 4 do 6 lat – wtedy też młode bieliki próbują znaleźć partnera i własne terytorium.
Group and breeding
Group
Group size
1-2 (maks. 1 samiec, maks. 1 samica)
Male bachelor group
1
Female bachelor group
1
Offspring dispersal
Całe potomstwo
Lifecycle and breeding
Life expectancy
30-40 lat
Age of sexual maturity
5 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Gestation or incubation
1.3 mies.
Interbirth period
12 mies.
Wielkość lęgu
1-2
Nest Type
Gniazdo czarkowate: duże
Mating system
Monogamia
Mating season
Wiosna
Reproduction in captivity
Trudne
Powiązane zwierzęta
- Bielik to największy europejski orzeł.
- Orły bieliki wracają co roku do swojego gniazda i je rozbudowują. Gniazda mogą osiągać szerokość 2 m i wysokość 3,7 m.
- Uważa się, że orzeł, który w mitologii nordyckiej przysiadł na szczycie drzewa Yggdrasil, był bielikiem.
- Szacuje się, że wzrok bielika jest 8 razy lepszy niż wzrok człowieka.
- Choć bieliki żyją w pobliżu wody i sprawnie polują na ryby, największą część ich pożywienia stanowią inne ptaki.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species