Overview
Irbis śnieżny (Panthera uncia), zwany również panterą śnieżną, ma futro w kolorze od białego do szarego z charakterystycznymi czarnymi rozetkami na całym ciele i czarnymi cętkami na pysku; zamieszkuje górzyste tereny w Nepalu, Tybecie, północnych Indiach, na południu Syberii, w Pakistanie, Bhutanie i Mongolii. Futro tego zwierzęcia jest wyjątkowo grube i zapewnia znakomitą izolację, dzięki czemu irbisy bez trudu wytrzymują ujemne temperatury dochodzące nawet do -25°C. Żywią się najczęściej różnymi gatunkami kóz górskich i owcami, ale polują też na ptaki oraz gryzonie. Gatunek ten wykazuje mniejszy dymorfizm płciowy niż w przypadku innych dużych kotów, choć samce są średnio odrobinę większe od samic. Długość samego ciała irbisa waha się od 0,75 do 1,5 m, a ogon może mieć od 0,8 do 1,05 m długości. Mierzą około 56 cm w kłębie. Samce ważą średnio od 45 do 55 kg, a samice są lżejsze i ważą od 35 do 40 kg.
Potrzeby wybiegu
Size
Wysokość w kłębie: 0.5 to 0.55 m
Środowisko
Male
40 kg
Female
40 kg
Bars use a log scale against the heaviest animal in the Zoopedia, the Hipopotam nilowy.
Measured as Wysokość w kłębie. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
3 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
705 m² + 110 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
10 m² na zwierzę
Environment
Temperature
-25 do 10°C
Plant coverage
0-20%
Enclosure
Wybieg z zabezpieczeniem przed wspinaczką
Terrain
- Skała 30-80%
- Trawa 10-60%
- Podmokłe 0-10%
- Śnieg 0-100%
- Gleba 10-60%
- Piasek 0-20%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Pełnowartościowe mięso
- Tusze małych zwierząt
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Narażone
Least concern
Critically endangered
Wild population
3,900
3900-6500 (wartość szacunkowa) in the wild. Rank 13 of 58 species with a known count, smallest first.
Pantera śnieżna to gatunek narażony, co oznacza, że mierzy się z licznymi wyzwaniami, które zagrażają jego przetrwaniu na terenach górskich Azji Środkowej i Południowej. Rozwój infrastruktury, rolnictwa i działalności górniczej prowadzi do rozdrabniania ich siedlisk, przez co trudniej im znaleźć pożywienie i nowych partnerów, a to przekłada się na stan różnorodności genetycznej. Sytuację zaostrzają dodatkowo kłusownictwo i zabijanie zwierząt w ramach odwetu. Wyzwaniem są również zmiany klimatu, które prowadzą do zmniejszenia dostępności odpowiednich, położonych wysoko obszarów, a także mają wpływ na występowanie zwierzyny, którą pantery się żywią i powodują wzrost rywalizacji z innymi drapieżnikami. Międzynarodowe i lokalne organizacje współpracują z rządami i społecznościami mieszkającymi w górach, aby zmniejszać potencjał konfliktów ludzi z dziką naturą, wspierać patrole zwalczające kłusownictwo i poprawiać ochronę siedlisk. Programy ubezpieczeń zwierząt hodowlanych, ogrodzenia odporne na drapieżniki i inne rozwiązania motywacyjne mają na celu zmniejszyć liczbę powodów do zabijania zwierząt w ramach odwetu lub dla celów nielegalnego handlu. W niektórych regionach badania populacji i miejscowe inicjatywy wykazały obiecujące przykłady stabilizacji liczebności zwierząt. Pantera śnieżna jest wymieniona w załączniku I konwencji waszyngtońskiej, co ogranicza większość handlu, jednak nielegalny handel na potrzeby strojów ludowych i medycyny tradycyjnej pozostaje problemem w wielu państwach.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Irbisy śnieżne prowadzą samotniczy tryb życia, a jedynym wyjątkiem od tej reguły są matki z młodymi. Osobniki mają swoje terytoria, ale nie przejawiają agresywnych zachowań terytorialnych i pozwalają innym irbisom przemieszczać się po swoich terenach. Podczas okresu godowego, który trwa od grudnia do marca, irbisy śnieżne znakują teren zapachem i wydają dźwięki, nawołując partnerów. Gdy samiec i samica irbisa śnieżnego spotkają się, parzą się wielokrotnie w ciągu kilku dni. W każdym sezonie rozrodczym łączą się w parę tylko z jednym partnerem. Ciąża irbisa śnieżnego trwa 3 miesiące, po czym samica rodzi w legowisku w rozpadlinie skalnej od 1 do 3 młodych. Młode od razu po urodzeniu mają grube futro, które pomaga im przetrwać niskie temperatury. Zaczynają chodzić, gdy osiągną 5 tygodni, i zostają odstawione od mleka matki w wieku 10 tygodni. Młode podążają za matką i wychodzą z legowiska w wieku 2-4 miesięcy, ale pozostają przy matce prawie do 2 roku życia. Gdy mają 20-23 miesiące, stopniowo zaczynają uniezależniać się od matki, a w końcu opuszczają jej terytorium, by ustanowić swoje własne. Irbisy osiągają dojrzałość płciową w wieku 3 lat.
Group and breeding
Group
Group size
1-2 (maks. 1 samiec, maks. 1 samica)
Male bachelor group
1
Female bachelor group
1-2
Offspring dispersal
Całe potomstwo
Lifecycle and breeding
Life expectancy
15-25 lat
Age of sexual maturity
3 l.
Age of sexual sterility
20 l.
Gestation or incubation
3 mies.
Interbirth period
21 mies.
Wielkość miotu
1-3
Mating system
Promiskuityzm
Mating season
Winter
Reproduction in captivity
Średnio trudne
Powiązane zwierzęta
- Łapy irbisa śnieżnego są bardzo duże w stosunku do reszty ciała, co umożliwia szybkie i ciche przemieszczanie się po śniegu.
- Irbisy śnieżne potrafią skakać wyżej i dalej niż inne kotowate, osiągając wysokość 6 m i odległość 15 m.
- Irbisy śnieżne są w stanie żyć na wysokościach rzędu 5400 m nad poziomem morza.
- Irbisy śnieżne są zwierzętami krepuskularnymi, inaczej – zmierzchowymi, co oznacza, że są aktywne o zmierzchu i o świcie.
- Naukowcy uważają, że irbisy śnieżne często używają własnego ogona jako szala chroniącego przed wiatrem i śniegiem, przytrzymując go wówczas pyskiem.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species