Overview
Sekretarz (Sagittarius serpentarius) to duży ptak drapieżny, występujący na sawannach Afryki Subsaharyjskiej. Ma długie nogi, na tułowiu i skrzydłach białe upierzenie z czarnymi końcówkami lotek, a na udach – czarne pióra. Zakrzywiony dziób jest w kolorze białym, a wokół oczu występuje pomarańczowo-czerwona obwódka. Głowę sekretarza otacza charakterystyczny czub z czarnych i białych piór. Zarówno samce, jak i samice mierzą od 1,2 do 1,5 m wzrostu, mają rozpiętość skrzydeł od 1,9 do 2,2 m i ważą od 3,7 do 4,3 kg. U niektórych samców pióra ogonowe lub czuby mogą być nieco większe niż u samic, jednak zazwyczaj samce i samice są do siebie podobne.
Found in Afryka
Regions
- Afryka
Biomes
Potrzeby wybiegu
Size
Rozpiętość odnóży: 2.2 m
Measured as Rozpiętość odnóży. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
200 m² + 100 m² na każde dodatkowe zwierzę
Flying
60 m² + 25 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
10 m² na zwierzę
Environment
Temperature
14 do 36°C
Plant coverage
10-40%
Enclosure
Wybieg zadaszony
Terrain
- Trawa: krótka 20-80%
- Piasek 10-70%
- Gleba 10-70%
- Skała 0-20%
- Podmokłe 0-10%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Pełnowartościowe mięso
- Tusze małych zwierząt
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Zagrożone
Least concern
Critically endangered
Wild population
6,700
6,700 - 67,000 in the wild. Rank 16 of 58 species with a known count, smallest first.
Sekretarz, dawniej uważany za gatunek narażony, należy obecnie do ptaków zagrożonych wyginięciem, gdyż jego populacja znacznie spadła w wyniku utraty i degradacji siedlisk. Znaczna część stepów, na których te ptaki polegają, została przekształcona na potrzeby rolnictwa, a zmiany w użytkowaniu i zarządzaniu gruntami – takie jak nadmierne wypalanie i intensywny wypas zwierząt – ograniczają dostępność pożywienia i niszczą tereny, na których te ptaki polują. Co więcej, zagrożeniem dla nich są także kolizje z liniami energetycznymi, zaplątywanie się w ogrodzenia, pośrednie zatrucia pestycydami oraz nieprzewidywalne ekstrema klimatyczne, takie jak nasilające się upały i susze. Długofalowe inicjatywy monitorowania, w tym raporty sporządzane w ramach nauki obywatelskiej, a także badania ekologiczne nad populacjami sekretarza pomagają zrozumieć i łagodzić problemy. Dzięki współpracy z właścicielami gruntów możliwe jest promowanie przyjaznych środowisku praktyk rolniczych. Modyfikowanie ogrodzeń oraz oznakowanie linii energetycznych może ograniczyć liczbę zwierząt ginących z przyczyn powiązanych z infrastrukturą. Hodowla w niewoli dostarcza cennych informacji na potrzeby potencjalnego przenoszenia ptaków do osłabionych populacji na wolności. Strategie te dają nadzieję na to, że istniejące populacje uda się ochronić i sprawić, by były bardziej odporne na zmiany klimatyczne oraz rosnącą presję ze strony człowieka.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Sekretarze to ptaki monogamiczne, które żyją w stałych parach. Gdy nie brakuje pożywienia, mogą się rozmnażać przez cały rok, jednak szczyt okresu rozrodczego przypada głównie na porę deszczową. Samiec i samica sekretarza wybierają kolczaste drzewo, najczęściej akację, i w jego koronie budują duże, platformowe gniazdo. Para sekretarzy w czasie zalotów wznosi się wysoko, a następnie gwałtownie pikuje nad sobą nawzajem i gniazdem, przy czym samce zazwyczaj są bardziej aktywne. Kopulacja zazwyczaj odbywa się na ziemi. Wkrótce po kopulacji samica składa w gnieździe od 1 do 3 jaj, zwykle w odstępach około 2 dni. Jaja są wysiadywane na zmianę przez samca i samicę przez 42-46 dni, aż do wyklucia się piskląt. Po ich wykluciu rodzice szukają jedzenia i karmią młode 3-5 razy w ciągu dnia. W wieku 63-106 dni pisklęta stają się podlotami i opuszczają gniazdo, po czym opieka ze strony rodziców się kończy. Młode odlatują z terytorium rodziców i starają się zdobyć własne. Sekretarze osiągają dojrzałość płciową w wieku 3-4 lat; w tym czasie rozpoczynają poszukiwania partnera oraz miejsca na gniazdo.
Group and breeding
Group
Group size
1-2 (maks. 1 samiec, maks. 1 samica)
Male bachelor group
1
Female bachelor group
1
Offspring dispersal
brak
Lifecycle and breeding
Life expectancy
15-20 lat
Age of sexual maturity
3 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Gestation or incubation
1.6 mies.
Interbirth period
12 mies.
Wielkość lęgu
1-2
Mating system
Monogamia
Mating season
Lato
Reproduction in captivity
Trudne
Powiązane zwierzęta
- Choć sekretarz potrafi latać, rzadko to robi i porusza się głównie pieszo.
- Jego nazwa naukowa, „Sagittarius serpentarius“, oznacza polującego na węże łucznika.
- Nazwa sekretarza wzięła się prawdopodobnie stąd, że wieniec piór wokół jego głowy przypomina wsunięte za uszy pióra do pisania – jak u XIX-wiecznego sekretarza.
- Sekretarz dysponuje bardzo silnym kopnięciem, którym zabija węże.
- Mimo, że słynie z polowania na węże, żywi się także owadami, pajęczakami i małymi ssakami.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species
