Overview
Dzioborożec wielki (Buceros bicornis) to duży ptak, który występuje na terenach od Indii Południowo-Zachodnich i Północnych, po Bhutan, Mjanmę, Tajlandię, Malezję, aż do Sumatry, gdzie zamieszkuje górzyste tereny i nizinne lasy deszczowe. Dzioborożca łatwo jest rozpoznać z uwagi na masywny, żółto-czarny dziób z rogową naroślą u nasady. Upierzenie zarówno samców, jak i samic jest w większości czarne, lecz szyja, brzuch, uda i części skrzydeł są białe, a długi ogon – biały z czarnym pasem. Osobniki obu płci są do siebie podobne, jednak u samców narośl na dziobie jest większa, z czarną obwódką, a oczy czerwone oczy z czarną obrączką; u samic narośl jest mniejsza i posiada czerwonawe akcenty, a oczy są niebieskawo-białe z różową obrączką oczną. Dzioborożce wielkie mierzą od 95 do 120 cm, przy czym samce są zazwyczaj większe i cięższe od samic – ważą od 2,6 do 3,4 kg, a samice od 2,1 do 3,3 kg.
Found in Azja Południowo-Wschodnia
Regions
- Azja
Biomes
Wymagania wybiegu
Male
Female
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
80 m² + 40 m² na każde dodatkowe zwierzę
Flying
50 m² + 20 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
5 m² na zwierzę
Environment
Temperature
18 do 33°C
Plant coverage
40-100%
Enclosure
Wybieg zadaszony
Terrain
- Trawa 0-40%
- Piasek 0-5%
- Gleba 40-100%
- Skała 0-20%
- Podmokłe 0-10%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Pełnowartościowy granulat
- Owoce i warzywa
Enrichment items
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Narażone
Least concern
Critically endangered
Wild population
13,000
13,000 - 27,000 in the wild. Rank 23 of 58 species with a known count, smallest first.
Dzioborożce wielkie są gatunkiem narażonym z powodu polowań oraz utraty siedlisk. Wylesianie przyczynia się w całej Azji Południowo-Wschodniej do drastycznego zmniejszenia liczby dojrzałych, starych lasów, które pełnią kluczową rolę w cyklu życiowym tych ptaków; tereny leśne są także wyniszczane w wyniku ekspansji człowieka, przez co dzioborożcom trudniej znaleźć odpowiednie dziuple do gniazdowania oraz żerowiska. Na dzioborożce poluje się także dla ich mięsa, narośli i piór – są one wykorzystywane jako składnik potraw, elementy rytuałów lub tradycyjne ozdoby. Dzioborożce wielkie bardzo powoli odbudowują straty populacyjne z powodu niskiego wskaźnika reprodukcji. Parki narodowe i rezerwaty przyrody w Azji Południowo-Wschodniej chronią najważniejsze siedliska, a społeczne programy ochrony przyrody zachęcają mieszkańców tych terenów do dbania o miejsca gniazdowania ptaków i monitorowania ich populacji. W niektórych regionach, by zrekompensować utratę naturalnych dziupli, wiesza się budki lęgowe, co również przynosi obiecujące rezultaty. Kluczowymi elementami, jeśli chodzi o przetrwanie tego wyjątkowego gatunku, wciąż pozostają stała ochrona siedlisk i silne zaangażowanie społeczne.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Dzioborożce wielkie żyją w małych grupach składających się z par monogamicznych oraz ich potomstwa. Dzioborożce wielkie są monogamiczne i wiążą się na całe życie, a przynajmniej na kilka sezonów z rzędu. Parzenie odbywa się w porze suchej. Rytuał godowy pomiędzy potencjalną parą często rozpoczyna się od podniebnych popisów i głośnych śpiewów w duecie, a samiec zazwyczaj oferuje samicy pożywienie. Gdy para nawiąże już więź, szuka dużej, naturalnej dziupli wysoko w dojrzałym drzewie. Po udanym parzeniu samica zamurowuje się w dziupli, wykorzystując do tego mieszaninę błota, odchodów i miąższu owoców, pozostawiając jedynie wąski otwór, przez który samiec przez kilka miesięcy dostarcza pożywienie jej i przyszłemu potomstwu. Samica składa w dziupli od 1 do 2 jajek, które wysiaduje przez 38-40 dni, a po wykluciu się piskląt opiekuje się nimi przez kolejne 5 tygodni. W tym czasie samiec zbiera figi i inne pożywienie, przede wszystkim owoce i okazjonalnie drobne ptaki, gady i ssaki, które zanosi swojej rodzinie w gnieździe. Gdy minie już odpowiedni okres, samica niszczy ściankę i opuszcza dziuplę, by pomóc samcowi w poszukiwaniu pożywienia i karmić pisklęta. Młode zaczynają opuszczać gniazdo po 7 tygodniach od wyklucia, ale rodzice opiekują się nimi, dopóki nie skończą 15 tygodni. Młode dzioborożce stają się od tej chwili samodzielne, ale dojrzałość płciową osiągają dopiero w wieku 4-5 lat. Samce zazwyczaj zaczynają rozmnażać się później niż samice, gdyż może nie udać im się nawiązać więzi, dopóki ich narośle dziobowe w pełni się nie rozwiną.
Group and breeding
Group
Group size
2-10 (samce do 5, samice do 5)
Male bachelor group
1-2
Female bachelor group
1-2
Offspring dispersal
brak
Lifecycle and breeding
Life expectancy
35-60 lat
Age of sexual maturity
5 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Gestation or incubation
1.3 mies.
Interbirth period
12 mies.
Wielkość lęgu
1-2
Nest Type
Budka lęgowa: duża
Mating system
Monogamia
Mating season
Wiosna
Reproduction in captivity
Trudne
Powiązane zwierzęta
- Duża żółta narośl, jaką charakteryzują się dzioborożce, zbudowana jest z keratyny i jest pusta w środku; uważa się, że służy do przyciągania uwagi partnerów, wzmacniania odgłosów oraz jako broń podczas walk, gdy samce zderzają się głowami.
- Dzioborożce wielkie mają symboliczne znaczenie w wielu rdzennych kulturach Indii i Azji Południowo-Wschodniej – często pojawiają się w tradycyjnych opowieściach, tańcach i rytuałach.
- Skrzydła dzioborożców wielkich generują podczas lotu charakterystyczny, słyszany nawet z dużej odległości odgłos, porównywany niekiedy do dźwięku, jaki wydają lokomotywy parowe.
- Dzioborożce wielkie są w głównej mierze ptakami owocożernymi, a dużą część ich diety stanowią figi, jednak czasem jedzą także niewielkie ssaki, ptaki, gady i owady.
- Dzioborożce wielkie nabłyszczają dzioby i narośle, pocierając nimi o znajdujący się przy ogonie gruczoł łojowy.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species