Overview
Trzewikodziób (Balaeniceps rex) to duży, prowadzący samotniczy tryb życia ptak brodzący, który zamieszkuje tropikalne, słodkowodne mokradła Afryki Wschodniej. Ptak ten preferuje obszary ze stojącą wodą o niskim natlenieniu, gdyż takie warunki spowalniają ruchy ryb, co ułatwia polowanie. Trzewikodziób jest wysoki, ma niebieskoszare upierzenie, szerokie skrzydła oraz ogromny dziób z zakrzywioną końcówką, który wyglądem przypomina but – używa go do chwytania dużych ryb. Dorosłe osobniki osiągają od 1,1 do 1,5 m wysokości oraz rozpiętość skrzydeł od 2,3 do 2,6 m. Pomimo swojego wzrostu ptaki te są dość lekkie – ważą od 4 do 7 kg, a niektóre duże samce do 7,5 kg. U trzewikodziobów występuje nieznaczny dymorfizm płciowy – samice są odrobinę mniejsze i lżejsze, a samce posiadają grubsze dzioby i są zazwyczaj wyższe.
Found in Afryka
Regions
Biomes
Wymagania wybiegu
Male
Female
Potrzeby wybiegu
Size
Rozpiętość odnóży: 2.4 to 2.5 m
Teren
Juvenile weight
560 g
Measured as Rozpiętość odnóży. The person stands 1.75 m tall for scale.
Dieta i urozmaicenie
Barrier grade
Grade 2 of 5
Minimum height
1 m minimum
Climbing & water
Climb proof
Not needed
Water barrier
Not allowed
Czerwona Lista IUCN
Minimum area
Land
200 m² + 200 m² na każde dodatkowe zwierzę
Flying
50 m² + 15 m² na każde dodatkowe zwierzę
Shelter
5 m² na zwierzę
Environment
Temperature
14 do 33°C
Plant coverage
20-60%
Enclosure
Wybieg zadaszony
Dislikes
Snow
Terrain
- Trawa 20-80%
- Piasek 0-80%
- Podmokłe 20-100%
- Skała 0-20%
- Gleba 20-80%
Zachowania społeczne i rozmnażanie
Uwagi dla dozorców
- Cała ryba
- Płazy
Water sources
Brak wpisów.
Conservation
Grupa i rozmnażanie
Narażone
Least concern
Critically endangered
Wild population
3,000
3,000 - 5,300 in the wild. Rank 11 of 58 species with a known count, smallest first.
Trzewikodzioby uważane są za gatunek narażony, przede wszystkim ze względu na utratę siedlisk spowodowanych przekształcaniem terenów podmokłych na potrzeby rolnictwa i rozwoju infrastruktury. Ponadto gniazda tych ptaków są często niszczone w wyniku działalności człowieka i polowań, a pisklęta są odławiane w celu sprzedaży na nielegalnych rynkach ptaków egzotycznych. Zmiany klimatyczne i zmieniające się warunki wodne dodatkowo obciążają wyspecjalizowane ekosystemy bagien słodkowodnych, a to sprawia, że znalezienie odpowiednich miejsc do gniazdowania i żerowania staje się dla trzewikodziobów coraz trudniejsze. Działania na rzecz ochrony tych ptaków skupiają się na ochronie siedlisk, angażowaniu społeczności lokalnych oraz wprowadzaniu regulacji prawnych. Na mokradłach Bangweulu w Zambii zatrudnia są strażników, którzy mają chronić gniazda. Ponadto utworzono pierwszy na świecie ośrodek hodowli i rehabilitacji w niewoli, gdzie zbiera się, odchowuje i wypuszcza „nadprogramowe“ pisklęta, które wzmacniają populacje żyjące na wolności. W innych regionach lokalne grupy ochrony przyrody pracują nad zachowaniem kluczowych obszarów poprzez ekoturystykę, edukację i inicjatywy promujące zrównoważone rolnictwo, zachęcając lokalną ludność do dbania o siedliska trzewikodziobów. Dodatkowo dzięki międzynarodowym umowom, takim jak załącznik II do konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), możliwe jest regulowanie handlu tym gatunkiem. Organy ścigania starają się ograniczać kłusownictwo i przypadki zakłócania spokoju ptaków, a za sprawą badań i monitoringu uzupełnia się luki w wiedzy na temat trendów populacyjnych i ekologii.
Zoopedia sketchbook
Ciekawostki o zwierzęciu
Keeper notes
Trzewikodzioby prowadzą samotniczy tryb życia. Podczas okresu rozrodczego łączą się w pary, ale poza tym okresem żyją samotnie. Trzewikodzioby zazwyczaj zaczynają parzyć się na początku pory deszczowej, tworząc sezonowe, monogamiczne pary lęgowe. Ich szczegółowe zachowania godowe nie zostały jeszcze dobrze udokumentowane; ale uważa się, że obejmują one klekotanie oraz ruchy głową, które pomagają wzmocnić więź między osobnikami i sygnalizują gotowość do kopulacji. Gdy pod koniec pory deszczowej poziom wody opada, para oczyszcza i wydeptuje obszar pływającej roślinności, gdzie następnie buduje dużą platformę gniazdową, często ukrytą wśród zarośli papirusu i trzcin. Samica trzewikodzioba składa zazwyczaj od 1 do 3 białych jaj, które oboje rodzice wysiadują przez 30 dni. Aby zapobiec ich przegrzaniu, dorosłe osobniki od czasu do czasu chłodzą jaja, polewając je wodą przenoszoną w dużych dziobach. Po wykluciu pisklęta są pokryte gęstym, srebrzystoszarym puchem i całkowicie zależne od rodziców. Na wolności trzewikodzioby zazwyczaj dbają tylko o najstarsze pisklę, a pozostałe giną, jeśli nie są potrzebne jako „zabezpieczenie“. Młode karmione są pokarmem zwracanym przez rodziców, a częstotliwość karmienia zwiększa się wraz ze wzrostem pisklęcia. Młode trzewikodzioby opierzają się zazwyczaj w wieku 95-105 dni, a latać zaczynają około 105-112 dnia życia. Nim staną się w pełni samodzielne, przez kilka tygodni po opuszczeniu gniazda nadal są karmione przez rodziców. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 3 lat.
Group and breeding
Group
Group size
1-2 (maks. 1 samiec, maks. 1 samica)
Male bachelor group
1
Female bachelor group
1
Offspring dispersal
Całe potomstwo
Lifecycle and breeding
Life expectancy
25-37 lat
Age of sexual maturity
4 l.
Age of sexual sterility
Śmierć
Gestation or incubation
1.1 mies.
Interbirth period
12 mies.
Wielkość lęgu
1-2
Mating system
Monogamia
Mating season
Lato
Reproduction in captivity
Trudne
Powiązane zwierzęta
Research levels
| Level | Unlocks | Research gate |
|---|---|---|
| Level 1 | Thriving Requirement 1: at least 10 objects or plants with the Reed tag | |
| Level 2 | Thriving Requirement 2: Water Surface Area; Shoebill Fact Sheet | |
| Level 3 | Release groups and release to the wild | |
| Level 4 | Thriving Requirement 3: Food Grade 2; Fertility Level 1 (+15% fertility) | Before this level: an Observation Network (Observation Platform) in Great Rift Valley Reserve and this species released in Great Rift Valley Reserve |
| Level 5 | Thriving Requirement 4: at least 50% native plants | |
| Level 6 | Thriving Requirement 5: Block of Frozen Fish, at least 2; Fertility Level 2 (+30% fertility) |
Researched by
Weterynarze
Researched at
Wybieg lub ekspozycja oraz Centrum badawcze
Wildlife Reserve
Rezerwat Wielkich Rowów Afrykańskich
Every level of this species' research, with its unlock conditions.
Release groups
Valid release groups
| Group | Type | Animals |
|---|---|---|
| Maternal Family Group | Female group | 1 female |
| Solitary Male | Solitary male | 1 male |
| Breeding Partners | Breeding partners | 1 male, 1 female |
Release requirements
| Requirement type | Requirement |
|---|---|
| Ecosystems Required | Swamp |
| Nature Requirements | Water Platform Nest - Large |
Ecosystems
Release groups, reserve requirements and the roles this species fills.
Animal facts
- W niektórych językach trzewikodziób zwany jest także „bocianem wielorybogłowym“ lub „wielorybodziobem“; jego nazwa naukowa – Balaeniceps rex – oznacza „wielorybogłowego króla“.
- Masywny dziób trzewikodzioba służy nie tylko do łapania ryb, ale także do uderzania i unieruchamiania ofiary przed jej połknięciem.
- Trzewikodzioby charakteryzują się jedną z najniższych wśród dużych ptaków częstotliwości uderzeń skrzydeł (150 uderzeń na minutę), co ma związek z ich pokaźnymi rozmiarami.
- Trzewikodzioby prowadzą głównie samotniczy tryb życia i są ptakami terytorialnymi – często nawet podczas okresu rozrodczego pary polują na oddzielnych krańcach swojego terytorium.
- Trzewikodzioby często przez długi czas stoją bez ruchu niczym posągi, czekając na niczego się niespodziewające ryby i inne ofiary.
Taxonomy
Class
Order
Family
Genus
Species